nl

The VICE Channels

    ​Finland is begonnen met Europa’s eerste experiment met een basisinkomen

    Door Theresa Locker

    Het is een oneliner, maar wel een oneliner die de kans heeft om geschiedenis te schrijven: De nieuwe regering in Finland heeft besloten het basisinkomen te gaan testen.

    In het hoofdstuk “Gezondheid en Welvaart” in het nieuwe coalitieverdrag tussen de liberale Centrumpartij, de rechts populistisch Partij voor de Finnen en de conservatieve NCP is het experiment voor de introductie van een basisinkomen vastgelegd.

    Acht uit de tien Finnen willen dit

    Het zou de eerste poging zijn van een Europees land om een onvoorwaardelijk basisinkomen in te voeren. Finland hoopt dat het zal leiden tot een betere organisatie van de verzorgingsstaat door alle huidige geldtransacties die nu bestaan voor zaken als kinderbijslag, pensioen, huursubsidie en sociale dienstverlening kunnen worden vervangen door één enkel, vast bedrag per maand. Dat bedrag is onafhankelijk van leeftijd of inkomen. Het voorstel werd oorspronkelijk ingediend als nieuw hulpmiddel tegen armoedebestrijding.

    Finland durft. Afbeelding: Imago

    Alhoewel het nog niet verder uitgewerkt is, lijken de Finnen zelf achter het idee te staan. Door een onderzoek met behulp van enquêtes blijkt 79 procent van de Finnen erachter te staan. Tijdens de verkiezingen pleitte de Centrumpartij al voor het idee, dus het zou goed kunnen dat de partij juist daarmee de verkiezingen heeft gewonnen.

    De voorzitter (en nieuwe premier van Finland) van de partij, Juha Sipilä, kwam in september van vorig jaar met het plan om te beginnen met regionale proeven in gebieden met een hoge werkloosheid. Ook het parlement zelf staat achter het plan. Uit een onderzoek van de publieke omroep YLE bleek dat 65% van de kandidaten het idee steunden. Zelf de conservatieve, anti-immigratie Partij voor de Finnen (voorheen: “Ware Finnen”) ondersteunt het plan.

    In een onderzoek (in opdracht van de Centrum Partij) van denktank e2 werden 1268 Finnen gevraagd naar hun mening over de volgende zin: “Ik zou graag een basisinkomen hebben als het zorgt voor het levensonderhoud van mensen, sociale misstanden voorkomt en ondernemerschap en werk bevordert.”

    Alhoewel de steun voor het plan het grootst is onder jongeren pleit ook meer dan driekwart van de senioren voor het idee. Zelfs Finnen met een hoog inkomen ondersteunen het concept. Alleen de boeren in Finland zijn het er niet mee eens. Van het is slechts 15% het eens met het plan.

    Alle voorgaande experimenten met het onvoorwaardelijke basisinkomen zijn veelbelovend gebleven. In de jaren ‘70 stelde de Canadese stad Dauphin het basisinkomen in tijdens een 4-jarig experiment. In tegenstelling tot wat critici zeiden profiteerde hele samenleving van het project en verloor niemand de motivatie om te werken.

    Ook in Zwitserland ligt momenteel het plan voor een basisinkomen van €2080, waar in 2016 een referendum over zal komen. De uitvoering van het plan gaat echter moeilijk door felle tegenstand in het Zwitserse parlement.

    In Namibië liep ook een sociaal project gefinancierd door de Basic Income Grant. Volgens de eerste resultaten was ook hier een groot positief effect te zien. Kinderen werden beter gevoed, meer mensen gingen naar school en er werden bedrijfjes opgezet. Door fouten in de organisatie bloedde het project echter dood zonder ooit officiële resultaten naar buiten te brengen.

    De partijen in Finland zijn nog aan het discussiëren over welk model moet worden toegepast: De Linkse Alliantie stelt een bedrag van €620,- voor en de Groenen €440,-. De liberale kandidaat Björn Wahlroos heeft het echter over een bedrag van €850,- - €1000,- in zijn model. Om de armoede echter werkelijk uit te roeien zal volgens de Helsinki Times een maandelijkse bedrag van €1166,- per maand nodig zijn.

    Het is hoog tijd dat om te beginnen met experimenten voor het basisinkomen. Nooit eerder was er een proef op deze schaal, die het sociale systeem zo dramatisch kan veranderen, in Europa zo dichtbij.

    Wat zou jij doen met 1000 euro extra per maand? We vroegen het wat mensen op straat

    Like Motherboard ook op Facebook voor meer nieuws over een betere toekomst: